Trở lại   Học tiếng Trung | Du học Trung Quốc » HỌC TIẾNG VIỆT » Văn Hóa Đông Phương » Thư pháp

Thư pháp Thư pháp




Thư pháp & tập viết Thư pháp

Thư pháp


Trả lời
 
Ðiều Chỉnh
Old 05-03-2009, 01:58 PM
  post #1
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default Thư pháp & tập viết Thư pháp

Thư Pháp nhập môn

Hồ Châu là địa phương nổi tiếng về chế tạo bút. Khi chế tạo bút, người ta thường dùng lông thỏ, lông dê, lông chó sói hoặc kết hợp các thứ lông này theo một tỉ lệ tương xứng để bút có được những hiệu quả khác nhau. Cho đến nay, lông thỏ tốt nhất không đâu bằng Trung Sơn. Do độ cứng mềm của từng loại lông và do phạm vi sử dụng của bút, người ta phân biệt hai loại chánh: nhóm bút lông mềm (nhuyễn hào bút) và nhóm bút lông cứng (ngạnh hào bút). Mỗi nhóm gồm nhiều loại khác nhau và có đủ cỡ đại / trung / tiểu.
1. Nhóm bút lông mềm (nhuyễn bút 軟筆) chủ yếu làm bằng lông dê gồm có:
* Đề bút 提筆 (cũng gọi là đẩu bút 斗筆): loại bút cực lớn, các thư pháp gia thường dùng viết đại tự, các họa gia ít dùng.
* Bạch vân bút 白雲筆: bút làm bằng lông dê và một ít lông cứng. Sự tiện dụng của bút là tính cương nhu, có thể vẽ trên thục chỉ (giấy đã phèn rồi) hoặc trên lụa. Rất thích hợp vẽ những hoa mềm mại. Bút có ba cỡ.
* Nhiễm bút 染筆, Đài bút 苔筆, Trước sắc bút 著色筆: ba loại này làm bằng lông dê, dùng tô màu hay chấm những điểm rêu. Bút có ba cỡ.
* Bạch khuê bút 白圭筆: dùng vẽ đường nét trên lụa hoặc thục chỉ. Bút có ba cỡ.
* Bài bút 排筆: nhiều cây bút ghép lại như chiếc bè, dùng để quét những mảng màu lớn.
2. Nhóm bút lông cứng (ngạnh bút 硬筆) gồm có:
* Đề bút 提筆: bút cực lớn bằng lông cứng, người ta ít dùng.
* Lan trúc bút 蘭竹筆: bút bằng lông sói hoặc lông chồn (lông sói cứng hơn lông chồn một chút), dùng vẽ lan, trúc hoặc những nét thô lớn, cũng có thể dùng để vẽ nếp nhăn y phục. Bút có ba cỡ.
* Thư hoạ bút 書畫筆: bút được dùng nhiều nhất vì thích hợp viết chữ cũng như vẽ đủ loại: nhân vật, sơn thủy, hoa điểu. Bút có ba cỡ.
* Linh mao hoạ bút 翎毛畫筆: dùng vẽ lông chim. Bút có ba cỡ.
* Điểm mai bút 點梅筆, Diệp cân bút 葉筋筆, Lang khuê bút 狼圭筆, v.v...: nói chung đây là những bút nhỏ lông cứng bằng lông sói, dùng vẽ những đường nét nhỏ như điểm hoa mai, vẽ gân lá...
Phạm vi sử dụng bút cũng khác nhau: khi thấm màu hay tô màu dùng bút mềm lông dê, khi vẽ đường nét dùng bút cứng lông sói. Đối với giấy hay lụa tùy theo thô hay mịn mà dùng bút lông cứng hay mềm. Giấy vẽ có phèn rồi gọi là thục chỉ (giấy chín), giấy vẽ chưa phèn gọi là sinh chỉ (giấy sống.) Khi vẽ sinh chỉ dùng bút lông cứng khi vẽ thục chỉ dùng bút lông mềm. Đối với lụa, vì trước khi vẽ cần phải phèn qua nên theo nguyên tắc phải dùng bút lông mềm hoặc bút làm bằng cả hai thứ lông cứng và mềm gọi là kiêm hào bút.
Bút dùng lâu ngày trở nên tưa cùn gọi là thoái bút 退筆 mà ta không nên vất bỏ vì nó rất tuyệt diệu khi viết chữ thảo. Giới hội họa có câu: «Họa gia vô khí bút.» 畫家無棄筆(Người họa sĩ không bao giờ ném bỏ bút cũ). Một họa gia đời Thanh là Trách Lãng 迮朗 trong quyển Họa Sự Vi Ngôn 畫事微言 có nói: «Bút lông cứng để vẽ đường nét, bút lông mềm để tô màu, bút mới để vẽ những nét công phu tỉ mỉ (công bút), bút cũ để mô tả tượng trưng theo lối tả ý (ý bút), bút lông cứng để vẽ chi tiết, bút lông mềm để quét màu, bút lông cứng đầu nhọn để vẽ gân lá, bút cũ lông cứng để chấm những điểm rêu, bút lớn lông mềm để quét mực loãng, bút cũ lông mềm để quét những mảng màu nhạt mỏng.» 鉤勒用硬筆著色用軟筆工細用新筆寫意用退筆界畫用硬筆畫染用軟筆鉤筋用硬尖筆點苔用硬退筆潑墨用大軟筆淡色用軟退筆 (Câu lặc dụng ngạnh bút, trứ sắc dụng nhuyễn bút, công tế dụng tân bút, tả ý dụng thoái bút, giới họa dụng ngạnh bút, họa nhiễm dụng nhuyễn bút, câu cân dụng ngạnh tiêm bút, điểm đài dụng ngạnh thoái bút, bát mặc dụng đại nhuyễn bút, đạm sắc dụng nhuyễn thoái bút).

unghoadaphu sưu tầm

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
5 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
banglado (09-03-2009), lammimi (13-08-2010), nga9292 (08-04-2011), trinhlieu1981 (25-10-2009), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 01:59 PM
  post #2
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default

Cách cầm bút trong Thư pháp

Kỹ thuật cầm bút cũng thay đổi khác nhau:
* Nếu chỉ viết chữ hoặc tỉa những đường nét nhỏ, mảnh, tỉ mỉ, cầm bút như sau: quản bút được giữ ở hai vị trí: a/ giữa đốt thứ nhất ngón trỏ và đầu ngón cái, b/ giữa hai đốt đầu của ngón giữa và áp út. (Xem hình 1)
* Nếu vị trí a cố định, thì vị trí b có thể di động tới lui với sự điều khiển của ngón giữa và ngón áp út. (Xem hình 2 và 3)
* Nếu vị trí a di động theo sự điều khiển của cánh tay, thì vị trí b có hai chuyển động: một là của riêng b, một là theo di động của a.
Như vậy ngọn bút di chuyển trên mặt giấy lụa vô cùng linh hoạt. Nếu đầu ngọn bút di động trên một diện tích tương đối nhỏ, ta vận động cổ tay. Nếu trên diện tích lớn, ta vận động cả cánh tay. Nếu chỉ để vẽ, cầm bút như sau: bút được giữ giữa đầu ngón cái và các đầu ngón còn lại. Lối cầm bút này rất tiện lợi vì đầu bút có thể di động theo mọi chiều hướng theo sự điều khiển của ngón tay, cổ tay và cánh tay, sự ảo diệu của lối cầm bút này là nó có thể biến thể như hình sau: Lối cầm bút như vậy gần giống lối cầm thứ nhất nhưng hiệu quả cao hơn vì bút có thể đứng, nghiêng, nằm. Đặc biệt ở thế nằm, búp lông có hai chuyển động: hoặc theo chiều dọc thân bút (a) hoặc tạt hai bên (b). (Hình 4) Nếu lông bút hơi khô mực hay khô màu, nó thể hiện được những vết rạn nứt như sớ gỗ, sớ đá, rất thích hợp để vẽ thân cây, núi và đá.

uhdp sưu tầm

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
6 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
banglado (09-03-2009), lammimi (13-08-2010), nga9292 (08-04-2011), trinhlieu1981 (25-10-2009), xxx90hn (18-03-2012), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 02:01 PM
  post #3
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default

Thư pháp & những yếu quyết

Ngoài ra, vị trí bàn tay trên cán bút cũng tạo hiệu quả khác nhau vì bàn tay gần búp lông và bàn tay ở cuối cán bút tạo những lực mạnh yếu khác nhau.



Trong cách vận dụng bút, người ta thường dùng những thuật ngữ như: Ức 抑 (nhấn xuống), dương 揚 (nâng lên), đốn 頓 (dè dặt), tỏa 挫 (hạ xuống), trì 遲 (chậm trễ), tốc 速 (nhanh), hoãn 緩 (thong thả), khẩn 緊 (gấp gáp), khinh 輕 (nhẹ tay), trọng 重 (nặng, mạnh tay), lập 立 (bút đứng thẳng), ngọa 臥 (bút nằm), sát 擦 (chà quét), điểm 點 (chấm bút), nhiễm 染 (tô màu)... Những hiệu quả tạo ra như: Thoán 皴 (tạo vết răn nứt), can 干 (khô), thấp 濕 (ướt át), nồng 濃 (đậm đà), đạm 淡 (nhạt), nhung 茸 (mơn mởn như chồi non), trám (chấm giọt), thực 實 (thực), 虛 (hư ảo), tiêm (nhọn), thốc 禿 (trơ trụi), tàng 藏 (ẩn kín), lộ 露 (phơi bày), thô 粗 (thô), tế 細 (nhỏ, mảnh mai), nhuyễn 軟 (mềm), ngạnh 硬 (cứng), âm 陰 (tối), dương 陽 (sáng), hướng 向 (tới), bối 背 (sau lưng), hậu 厚 (dày), bạc 薄 (mỏng)...
Một khái niệm khác khi chấp bút đó là khí bút. Tô Đông Pha, một nhà thi họa và chính khách đời Tống, có lần tán thưởng thư pháp của Nhược Quỳ: «Chữ viết tiêu sơ như mưa bay, phát tán một cách tự nhiên mà không chút nào cẩu thả.» Rõ ràng chỉ khi nào người nghệ sĩ hoàn toàn đắm mình trong sự sáng tạo nghệ thuật thì mới đạt được hiệu quả này. Có thể gọi đây là hiện tượng cảm ứng. Người viết cảm được sự biến động của tự dạng trong tâm. Khi sự cảm nhận này hội đủ rồi thì người nghệ sĩ cầm bút viết ngay một cách đúng mực và thông suốt không đứt đoạn. Thần khí của chữ phóng phát từ tâm tư ứng hiện lên mặt giấy. Nét bút trở nên sống động, linh hoạt và có thần khí. Ta có thể lấy ẩn dụ ngón tay chỉ trăng: Người sơ cơ phải lệ thuộc vào văn cụ, dẫu có công phu, nét bút có thể đẹp nhưng không có thần vì thần khí chỉ trụ ở ngón tay. Còn đối với người lão luyện, ngọn bút như một bộ phận thân thể nối liền với bàn tay. Trong con mắt người nghệ sĩ bậc thầy, không có «ngón tay», chỉ có «mặt trăng» mà thôi. Nghĩa là không ngọn bút, chỉ có cái thần khí của chữ hiển hiện trên giấy, lụa.

uhdp sưu tầm

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
4 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
banglado (09-03-2009), nga9292 (08-04-2011), trinhlieu1981 (25-10-2009), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 02:02 PM
  post #4
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default

Thư pháp qua những kinh nghiệm của cổ nhân

Đại sư D.T. Suzuki có đề cập vấn đề này ở bài luận về Zen và hội họa, trong quyển Zen Buddhism: «Một nét khu biệt khác của mặc họa (Sumiye) chính là sự nỗ lực chụp bắt cái Thần đang lúc nó vận động. Vạn vật luôn vận hành, không có gì tĩnh lặng trong bản chất của nó. Khi bạn nghĩ rằng bạn đang giữ yên được nó thì nó trượt khỏi tay bạn rồi. Bởi vì trong cái khoảnh khắc mà bạn giữ nó, nó không còn sự sống nữa. Nó đã chết. Nhưng mặc họa cố gắng bắt giữ sự vật cùng với sức sống của nó, một điều cơ hồ không thể đạt được. Vâng, sự nỗ lực của người nghệ sĩ muốn thể hiện một vật thể sống động trên trang giấy dường như bất khả thi, nhưng người nghệ sĩ có thể đạt được ý muốn này ở một giới hạn nào đó nếu mỗi nét bút đều phóng phát trực tiếp từ cái thần khí nội tại, không bị ngoại giới và tạp niệm ngăn trở. Trong trường hợp này ngọn bút chính là cánh tay vươn dài ra. Hơn thế nữa, nó chính là Thần khí của nghệ, sĩ, thần khí này ứng hiện trong từng nét bút trên mặt giấy. Khi hoàn tất, bức mặc họa chính là một thực thể sống, hoàn bị và không hề là bản sao của bất kỳ sự vật nào.»

uhdp sưu tầm

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
3 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
nga9292 (08-04-2011), trinhlieu1981 (25-10-2009), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 02:11 PM
  post #5
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default

Sơ lược về Bút lông trong Thư Pháp

Sự phát minh bút lông cũng như các văn cụ khác như mực (mặc 墨 ), giấy (chỉ 紙 ), nghiên mực (nghiễn 硯) mà người Trung Quốc quen gọi là văn phòng tứ bảo 文房四寶 giữ vai trò quan trọng trong việc truyền bá văn hóa, truyền thụ tri thức, sáng tạo nghệ thuật. Cây bút lông hoàn toàn khác hẳn dụng cụ viết ở các nước khác, bởi vì ở các nước khác có sự phân biệt rõ dụng cụ viết (bút) và dụng cụ vẽ (cọ) còn ở Trung Quốc thì không. Bút lông kiêm luôn hai chức năng viết và vẽ. Môn thư pháp (calligraphy) từ lâu vốn được xem là loại hình nghệ thuật đặc biệt. Thư pháp gia, tức nhà viết chữ đẹp, vẫn được coi trọng như họa gia.
Bút lông kiêm hai chức năng viết và vẽ. Một hoạ gia đang vẽ trúc.

Nói chung, người ta cho rằng Mông Điềm 蒙恬 (một đại tướng nhà Tần) chế tạo bút lông, Thái Luân 蔡倫 (đời Tiền Hán) chế tạo giấy và Hình Di 邢夷 (đời Hán) chế tạo mực. Trong quyển Thiên Tự Văn của Chu Hưng Tự có câu: «Điềm bút Luân chỉ.» 恬筆倫紙 (Mông Điềm tạo bút, Thái Luân tạo giấy). Thực ra, không phải Mông Điềm phát minh bút lông, bởi lẽ các cổ vật khai quật được – mà các nhà khảo cổ cho rằng có trước thời đại Mông Điềm trên ngàn năm – chứng tỏ cổ nhân đã biết dùng bút. Trên những mảnh xương trinh bốc (oracle bones) khai quật được tại An Dương (Hà Nam) có ghi những nét chữ do nét bút lông chứ không phải nét khắc vạch. Hơn nữa, trong Sử Ký của Tư Mã Thiên nơi tiểu truyện của Mông Điềm không có đề cập việc phát minh bút lông.
Trước đời Tần, cây bút lông gọi là duật 聿; sau đời Tần, chữ duật được thêm bộ trúc 竹 và gọi là bút 筆. Sự thay đổi này có ghi trong quyển Cổ Kim Chú 古今注: Thời xưa cây bút làm bằng gỗ, về sau cán bút bằng gỗ nhưng đầu có gắn búp lông. Lõi bút lông bằng lông nai và bọc bên ngoài bằng lông dê. Đến thời Mông Điềm, cán gỗ được thay bằng cán trúc và búp lông được làm bằng lông thỏ. Quyển Thuyết Văn Giải Tự có ghi: «Người nước Sở gọi nó là duật, người nước Ngô gọi là bất luật, người nước Yên gọi là phất, người nước Tần gọi là bút.» 楚謂之聿吳謂之不律燕謂之弗秦謂之筆 (Sở vị duật, Ngô nhân vị chi bất luật, Yên vị chi phất, Tần vị chi bút.)
Quyển Bút Kinh 筆經 của Vương Hi Chi 王羲之 (303-370) có nói đến việc các quan chức nhà Hán cống nạp triều đình lông thỏ để làm bút. Tác giả ngợi khen lông thỏ của nước Triệu là loại cực phẩm. Điều này cho thấy việc sử dụng bút lông thỏ rất được ưa chuộng và phổ biến vào đời Hán. Tuy tác giả không nói cán bút bằng vật liệu gì nhưng căn cứ trên mặt chữ, chữ duật được thay bằng chữ bút chứng tỏ việc lấy trúc làm cán bút quả là rất phổ biến vậy.

Hộp dụng cụ: Bút lông, thỏi mực, nghiên, cái gác bút, chén nhỏ đựng nước, ấn triện, chén sứ đựng son đóng dấu (ấn nê).

Vào khoảng năm 1970, các cây bút được khai quật tại Cam Túc được giám định có vào đời Hán, và hình dáng giống cây bút lông ngày nay. Trong Bảo Tàng Viện Hoàng Cung Quốc Gia (National Palace Museum) tại Đài Loan hiện đang bảo tồn một bộ sưu tập bút lông đời Thanh, trong đó có một số bút dùng trong triều Càn Long (1736-1795), lẽ đương nhiên đó là những cây bút thượng hảo hạng.






uhdp sưu tầm

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
4 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
MrLee (16-05-2009), nga9292 (08-04-2011), trinhlieu1981 (25-10-2009), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 02:18 PM
  post #6
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default

Lịch sử ra đời của Bút lông

Trong ngàn vạn loại bút, bút lông được coi là sản phẩm duy nhất của Trung Quốc . Bút lông truyền thống không những là một trong những văn phòng phẩm thiết yếu của người xưa mà còn chiếm vị trí hàng đầu trong việc biểu đạt ý tứ của hội họa và thư pháp . Tuy nhiên vì bút lông dễ bị hư hại , khó lưu giữ lâu nên những cây bút cổ còn lại rất hiếm . Lịch sử chế tạo bút lông đã xuất hiện từ lâu, khoảng thời kỳ Chiến Quốc , bút lông đã được sử dụng thịnh hành . Hội họa và Thư pháp Trung Quốc không thể tách rời khỏi việc sử dụng bút lông . Các loại bút lông cổ rất đa dạng , nếu lấy loại lông để phân ra thì có, lông thỏ, lông dê trắng, lông dê xanh, lông dê vàng, râu dê, lông ngựa, lông hươu, lông nai, lông mèo, lông chó, lông chuột, lông điêu, râu chuột, đuôi chuột, lông hổ, lông sói, lông cáo, lông vượn, lông ngỗng, lông vịt, lông gà, lông lợn, tóc người, râu người, cỏ mao ..... Nếu dựa vào tính năng để phân loại có: ngòi cứng (硬毫), ngòi mềm (軟毫), ngòi kiêm hai đặc tính (兼毫). Nếu dựa vào quản bút mà phân biệt, có thủy trúc (水竹), kê mao trúc (雞毛竹), ban trúc (斑竹), tống trúc (棕竹), tử đàn mộc (紫擅木), kê dực mộc (雞翅木), đàn hương mộc (檀香木), nam mộc (楠木), hoa lê mộc (花梨木), huống hương mộc (況香木), sơn mài (雕漆), lục trầm tất (綠沉漆), nga voi (象牙), sừng tê (犀角), sừng trâu (牛角), sừng lân (麟角), ngọc (玉), thủy tinh (水晶), lưu ly (琉璃), vàng (金), bạc (銀), sứ (瓷)...... nhiều loại quản thuộc loại quý hiếm . Nếu phân theo mục đích sử dụng có sơn thủy bút(山水筆), hoa hủy bút (花卉筆)、diệp cân (葉筋筆)、nhân vật bút (人物筆), Y văn bút (衣紋筆), thiết cốt bút (設骨筆), thái sắc bút (彩色筆) ......

Cây bút sớm nhất xuất hiện cách đây khoảng hơn 2000 năm . Người ta vẫn thường coi tướng Tần, Mông Điềm làm ra bút nhưng tìm trong các miếng giáp cốt ở di tích Ân Khư (nhà Thương) đã lưu lại vết tích của mực và son , đều dùng bút viết ra . Do đó có thể thấy rằng bút ra đời trước đời Ân Thương mà Mông Điềm chỉ là người hoàn thiện bút lông mà thôi. Trước thời Tây Chu tuy không tìm thấy bút lông, nhưng trong các họa tiết gốm và giáp cốt văn đời Thương có thể chắc rằng người ta đã dùng bút lông . Trên các trúc giản và luạ đời Đông chu có thể thấy bút lông được dùng để viết chữ một cách rộng rãi . Người ta đã tìm thấy bút lông khi khai quật mộ Tằng Hầu ở Tùy Châu thuộc tỉnh Hồ bắc, đó là cây bút cổ nhất hiện nay . Sau đó người ta lại tìm được bút đời Chiến quốc ở di tích Tả Gia Công Sơn thuộc Trường Sa - tỉnh Hồ Nam, bút đời Tần ở vùng Thụy Hổ thuộc huyện Vân Mộng - tỉnh Hồ Nam, ở bãi Phóng Mã thuộc thành phố Thiên Thủy tỉnh Cam Túc, bút đời Hán ở gò Mã Vương - Trường Sa, Phượng Hoàng Sơn huyện Giang Lăng tỉnh Hồ Bắc, thành phố Vũ uy tỉnh Cam Túc, bút đời Tấn ở Vũ Uy...... đều là những tư liệu quý báu về bút cổ .

Bút lông trong Thư pháp là rất quan trọng

- uhdp sưu tầm -

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
4 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
MrLee (16-05-2009), nga9292 (08-04-2011), trinhlieu1981 (25-10-2009), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 02:20 PM
  post #7
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default

Các chủng loại bút lông trong thư pháp:

   Chủng loại của bút rất nhiều, đến nay thường dùng là các loại: Tử hào (紫毫), Lang hào (狼毫), Dương hào (羊毫) và Kiêm hào (兼毫) .


Bút Tử hào lấy lông trên sống lưng thỏ hoang để làm ra, lông có màu tím sẫm nên mới gọi là Tử hào . Độ cứng của lông thỏ ở phía Nam và phía Bắc không đồng đều nhau, người ta cũng pha lông thỏ Nam và Bắc để chế bút . Lông thỏ có đặc tính cứng nên bút lông thỏ cũng gọi là Kiện hào bút (健毫筆), thường lấy lông thỏ phía Bắc làm bút là chính , lông thường dài và nhọn , thích hợp viết chữ vuông vắn, ngay ngắn , các thư pháp gia thích dùng loại này . Bạch Cư Dị viết trong bài Nhạc phủ về Tử Hào bút: " 紫毫筆尖如錐兮利如刀 " (Tử hào bút tiêm như chủy hề lợi như đao - Bút tử hào nhọn như găm chừ sắc như dao) đã nói đầy đủ đặc tính của loại bút này . Tuy nhiên bút dùng lông thỏ hoang nên giá rất cao, mặt khác lông thỏ không đủ dài để làm bút to viết đại tự hoành phi .

Bút Lang hào, bản thân tên gọi đã nói lên việc lấy lông sói chế thành . NGười xưa dùng lông sói để chế bút nhưng ngày nay cái gọi là Lao Hào thực là là lông chuột vàng (黃鼠「狼」之「毫」). Sách vở ghi chép về bút Lang Hào khá muộn , có người suy đoán bút râu chuột (「鼠須筆」) là bút Lang Hào, thế thì loại bút này phải có trước Vương Hi Chi đời Tấn, tuy nhiên không có chứng cứ xác thực . Lông đuôi của chuột vàng nhọn có thể làm bút được, chất lông cứng sau lông thỏ và hơn lông dê , bút làm ra thuộc loại kiện hào bút (健毫筆 - bút lông cứng) . Khuyết điểm của bút này cũng giống như Tử Hào là không làm đựợc bút quá to .
 
Bút Dương hào tức là làm bút từ lông đuôi hoặc râu của dê xanh hoặc dê vàng . Tìm về nguồn gốc của loại bút này trước trước thời kỳ Nam Bắc triều, tới khi tướng Tần, Mông Điềm cải tiến ra bút lông kiểu mới, thì lông dê đã được sử dụng làm nguyên liệu . Thư pháp rất trọng bút lực nhưng lông dê thì mềm không có phong (ngòi nhọn), viết chữ sẽ bị “柔弱無骨” (Nhuyễn nhược vô cốt - yếu ớt vô lực), vì thế thư pháp gia các đời ít sử dụng loại này . Việc lấy lông dê làm bút chủ yếu thịnh hành từ sau Nam Tống nhưng được sử dụng phổ biến phải từ đầu nhà Thanh trở đi . Thư pháp Thanh chuộng hàm súc tròn trịa, không lộ liễu phô trương, nên chỉ có loại lông mềm như lông dê mới đáp ứng được nhu cầu đó . Độ mềm của lông dê cũng có nhiều mức khác nhau, nêú dùng loại giấy và mực phù hợp sẽ phát huy được phong cách uyển chuyển đầy đặn, hơn nữa giá của loại này rẻ, sợi lông lại dài có thể viết được chữ từ nửa mét trở lên .

Bút Kiêm hào là việc lấy 2 loại lông khác nhau tạo thành, vì nó là sự hỗn hợp nên mới có tên gọi như thế . Ví như Tam tử thất dương, Ngũ tử ngũ dương ..... Khi Mông Điềm cải tiến bút "Lấy lông hươu làm trụ, lấy lông dê bao quanh"(鹿毛為柱,羊毛為被), đó chính là bút Kiêm Hào . Kiêm Hào thường phối hợp một cứng một mềm, lấy lông cứng làm chủ, đặt làm lõi bên trong, gọi là "trụ" (柱); lông mềm bao bên ngoài, làm phụ gọi là "bị" (被) . Trụ là lông dài, bị là lông ngắn , thế gọi là "Bút có chính có phụ" (Hữu trụ hữu bị bút - 有柱有被筆). Do đó "bị" thường gồm nhiều tầng, thường lấy lông thỏ làm "trụ" (cốt), bên ngoài thêm một số "bị" bằng lông dê ngắn, sau đó lại thêm một lớp lông dê độ dài bằng "trụ", tổng cộng 3 lớp, vì thế phần bụng bút thường to, đầu bút lại nhỏ, giữ được nhiều mực, rất tiện cho việc viết chữ . Đặc tính bút tùy vào tỷ lệ của hỗn hợp lông, khi cứng, khi mềm, khi hội đủ cứng mềm, hơn nữa giá thành thấp, so với những loại khác thì có điểm vượt trội hơn .

- uhdp sưu tầm -

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
4 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
MrLee (16-05-2009), nga9292 (08-04-2011), trinhlieu1981 (25-10-2009), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 02:21 PM
  post #8
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default

Cách chọn bút trong Thư pháp

Bút có bốn cái "đức" (四德 - Tứ đức) (hiểu là đặc tính): đó là Tiêm, Tề, Viên, Kiện (尖、齊、圓、健), dưới đây xin lần lượt giới thiệu:


Tiêm: khi lông bút chụm lại, ngòi bút phải nhọn . Bút có nhọn thì viết chữ mới dễ ra góc cạnh , biểu lộ được thần thái . Các tác giả thư pháp thường khiêm tốn mà xưng là "phốc bút" (禿筆 - bút tù) nhưng loại bút tù không có ngòi nhọn khó biểu hiện được tinh thần của thư pháp . Khi mua bút mới, ngòi lông thường có keo nên tụ lại, rất dễ phân biệt . Khi kiểm tra bút cũ, trước hết nhúng ướt ngòi bút, ngòi bút sẽ tụ lại, có thể phân biệt bút tù hay nhọn .


Tề: khi bóp đầu bút bằng ra, các đầu lông trải đều ra. Bút được gọi là "tề" nếu đầu các sợi lông bằng nhau , không thò thụt , khi vận bút sẽ đạt được cảnh giới " Mọi sợi lông đều có lực " (萬毫齊力 - Vạn hào tề lực) . Tuy nhiên muốn kiểm tra điều này phải làm bút mất lớp keo đi, vì vậy khi mua không làm được .



Viên: Chỉ việc ngòi bút tròn đều, lông bút dầy dặn . Lông bút dầy tức là khi viết sẽ có lực , nếu không dáng chữ sẽ gầy guộc, thiếu sinh lực . Bút "viên" khi vận sẽ được như ý . Khi chọn mua bút, ngòi bút có keo, quan sát kỹ sẽ biết có tròn đều hay không .


Kiện: Là sự đàn hồi của ngòi bút; thử ấn ngòi bút rồi nhấc bút lên, ngòi trở về trạng thái cũ . Cây bút có sự đàn hồi, lúc vận bút sẽ được như ý, thông thường, lông thỏ, lông sói đàn hồi hơn lông dê, khi viết chữ sẽ có khí thế . Về vấn đề này, sau khi rửa sạch lớp keo, nhúng ẩm bút rồi ấn thử sẽ biết bút có "kiện" hay không .

"Tứ đức" nói lên công dụng của cây bút, lúc chọn bút cần chú ý mình đang lâm mô thiếp nào . Gọi là " dùng bút nhà nào được chữ nhà ấy" (用某家所用的筆,又寫他那一種字) . Cần phán đoán xem thư pháp gia đó dùng loại bút nào, bằng cách nhìn vào bút tích của họ : phong cách chữ cứng cáp dùng bút Kiện Hào, phong cách chữ tròn trịa đầy đặn dùng bút Nhu Hào, nếu không phân định được thì dùng Kiêm Hào . Đặc tính của bút sẽ quyết định tới chữ viết ra, chỉ có chọn đúng mới đạt tới cảnh giới cao của thư pháp . Còn một điểm nữa là hình chữ lớn hay nhỏ , nếu viết chữ to phải dùng bút to, viết chữ nhỏ dùng bút nhỏ . Dùng bút nhỏ mà viết chữ to sẽ làm hỏng bút mà cũng không thể vận được như ý , dùng bút to viết chữ nhỏ sẽ tương tự như dùng dao mổ trâu mà giết gà vậy .

- uhdp sưu tầm -

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
9 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
banglado (09-03-2009), fenghuangying (09-04-2010), nga9292 (08-04-2011), sama_k (01-08-2009), trinhlieu1981 (25-10-2009), wikkyknow (09-11-2009), XuMingYing (20-02-2010), zhangfei (16-05-2009), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 02:22 PM
  post #9
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default

Cách bảo quản bút trong Thư pháp


Có được cây bút tốt thì việc bảo quản phải được đặt ra hàng đầu . Dùng bút mới, đầu tiên phải biết cách "khai bút" . Lấy cây bút mới đó nhúng vào nước ấm, ngâm một lúc, khi nào lông bút rời nhau ra là được, không nên ngâm lâu vì keo ở gốc bút sẽ bị hòa tan dẫn tới tình trạng "có bút mà không có ngòi lông" , ngòi sẽ dễ bị rụng ra . Bút Tử Hào khá cứng vì thế nên ngâm lâu hơn một chút .

Làm bút ẩm là việc cần thiết trước khi viết chữ, không nên nhúng ngay bút vào mực để viết . Đầu tiên dùng nước sạch ngâm ẩm ngòi bút, sau đó nhấc bút ra, không nên ngâm lâu vì sẽ làm tan keo ở gốc ngòi bút . Sau đó treo ngược bút lên cho đến khi ngòi bút trở về trạng thái ban đầu, mất khoảng 10 phút . Phải treo bút ở nơi khô ráo, nếu dùng bút khô mà viết chữ ngay, lông bút sẽ kết dính lại với nhau, dễ đứt gấy, mất tính đàn hồi .

Làm xong những việc đó mới đem bút ra viết, việc "nhúng mực " (入墨 - nhập mặc) đòi hỏi học vấn cao . Muốn lấy mực vừa đủ để mực thấm đẫm ngòi bút, phải làm ngòi bút hết nước, có thể dùng giấy thấm nước cho khô đi . Gọi là "khô" không có nghĩa là khô cong mà nên để một lượng nước nhỏ đủ làm bút ẩm .

Sau khi viết phải lập tức rửa bút . Trong mực có keo, nếu không rửa bút ngay , ngòi bút sẽ bị kết dính với mực và keo, lần sau sử dụng sẽ khó hòa tan, làm bút chóng hỏng .

Sau khi rưả sạch, trước hết phải làm sạch nước và mực còn sót lại rồi mới treo lên giá, để nước nhỏ hết, cho tới khi khô thì thôi . Nên treo nơi thoáng mát, chỉ có thể mới bảo đảm bút giữ được hình và các đặc tính, không được phơi nắng . Việc bảo quản bút cần hiểu được thế nào là sự khô ráo .

- uhdp sưu tầm -

Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
5 kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
MrLee (16-05-2009), nga9292 (08-04-2011), trinhlieu1981 (25-10-2009), xiaozhu_ce (04-01-2011), 小妹妹 (22-12-2009)
Old 05-03-2009, 02:29 PM
unghoadaphu
Khách mời
 
unghoadaphu's Avatar
 
ID: 323
Tham gia: 30-05-2008
Giới tính: Hiden
Bài gởi: 476
Cảm ơn: 25
Được cảm ơn: 155 lần trong 81 bài viết
Default


Thư pháp

(Ikkyu Sojun 1394 - 1481) Nhất Hưu Tông Thuần ( Nhật Bản )


Ứng Hòa Dã Phu 096 291 8899
unghoadaphu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Kẻ Bồng bột đã cảm ơn unghoadaphu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
nga9292 (08-04-2011)
Trả lời

DU HOC TRUNG QUOC Bookmarks DU HOC TRUNG QUOC

Ðiều Chỉnh

Quuyền Hạn Của Bạn
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến

Chủ đề tương tự
Ðề tài Người Gởi Chuyên mục Trả lời Bài mới gởi
Thư pháp việt(ST) cuunon0811 Thư pháp 2 24-07-2013 12:14 PM
Tự Học Chữ Hán-Lưu Khôn 岁月无声 Kinh nghiệm học tiếng Trung 9 18-04-2013 08:57 AM
Chữ Trung Quốc vnytc1409 Đất nước Trung Hoa 9 06-01-2012 09:11 AM
Quy định tạm thời về viết hoa tên riêng trong sách giáo khoa ongnon 越 语 资 料 下载 区 - Tư liệu học tiếng Việt 3 05-02-2009 01:20 PM


Múi giờ GMT. Hiện tại là 02:12 AM.