Trở lại   Học tiếng Trung | Du học Trung Quốc » DU LỊCH TRUNG QUỐC - KHÁM PHÁ TRUNG HOA » Đất nước Trung Hoa » Phong tục - Tập quán Trung Hoa

Phong tục - Tập quán Trung Hoa Phong tục, tập quán các dân tộc Trung Hoa




"Sự mê tín & sùng bái ngôn ngữ ở TQ"

Phong tục - Tập quán Trung Hoa


Trả lời
 
Ðiều Chỉnh
Old 19-06-2009, 03:06 PM
  post #1
cangu
Gold Member
 
cangu's Avatar
 
ID: 19286
Tham gia: 14-04-2009
Giới tính: Female
Bài gởi: 669
Cảm ơn: 349
Được cảm ơn: 1,164 lần trong 383 bài viết
Icon29 "Sự mê tín & sùng bái ngôn ngữ ở TQ"

SỰ MÊ TÍN VÀ SÙNG BÁI NGÔN NGỮ Ở TRUNG QUỐC
(Phù Bích Oanh-số 3 (125)-2006-báo Ngôn Ngữ & Đời Sống)

Có thể nói rằng trong lịch sử của TQ, có rất nhiều hiện tượng sùng bái ngôn ngữ, dưới đây xin được phân loại trình bày:

Một, ngôn ngữ có thể dự đoán số phận:

Cho rằng thông qua ngôn ngữ có thể dự đoán được số phận của người là 1 mặt quan trọng của sự sùng bái ngôn ngữ. Nguyên nghĩa của chữ “toán” (算) trong tiếng Hán, chính là thông qua sự suy diễn của con số để dự đoán “thông tin” của trời và thần minh (trong tiếng Việt có từ “bói toán”). Tại sao khi xem bói, phải có người trắc tự? Đó chính là 1 loại sùng bái ngôn ngữ điển hình. Trắc tự là lợi dụng đặc điểm kết cấu của chữ Hán, thầy bói tách 1 chữ thành nhiều bộ phận rồi liên tưởng và giải thích để dự đoán phúc họa của người. Tài liệu lịch sử cho rằng cách bói này có từ đời Hán, đời Tùy gọi là “phá tự”, đến đời Tống gọi là “tướng tự” chứng tỏ rằng trắc tự có lịch sử lâu đời. Chúng tôi tìm được 1 câu chuyện trong Lưỡng Ban Thu Vũ Am Tùy Bút của ông Lương Thiệu Nhâm (đời Thanh): năm cuối cùng của vua Sùng Trếnh (đời Minh), tình thế trong nước vô cùng phức tạp, Sùng Trếnh cảm thấy nguy cơ vong quốc ngày càng nghiêm trọng. Một hôm, vua khiến 1 nội thần mặc áo bình dân rời khỏi hoàng cung ra phố để nghe ngóng tin tức trong dân chúng. Trên đường nội thần gặp 1 ông trắc tự, thì nói ra 1 chữ “hữu”, bảo rằng muốn biết vận mệnh cuả nhà nước như thế nào. Thầy bói nói: “không tốt, kẻ phản bội đã ngó đầu ra để làm loạn rồi” (友 “hữu” trong “bằng hữu”, trông giống như do nét phẩy thứ 2 của chữ 反 “phản” trong “phản bội”, viết “ngó đầu ra ngoài” mà thành) Nội thần thấy là hung triệu, vội vã nói: “không phải là “hữu” trong “bằng hữu” mà là “hữu” trong “hữu vô” (2 chữ này đồng âm). Thầy bói nói: “thế thì càng không tốt, Đại Minh đã mất đi 1 nửa rồi” (有 “hữu” đúng là chỉ có 1 bên chữ “nguyệt” của chữ 明 “minh” trong “đời Minh”) Nội thần vừa kinh ngạc vừa sợ hãi, bảo thật ra muốn trắc chữ “dậu” của địa chi (chữ “dậu” và chữ “hữu” trong tiếng Hán có âm đọc gần giống nhau) Thày bói nói: “vậy thì tệ thật, thiên tử là chí tôn, chí tôn bị chém đầu chém chân” (chữ 酉 “dậu” chính là chữ 尊 “tôn” trong “chí tôn” bị cắt đi phần đầu và phần cuối) Kết quả trắc tự như vậy, nội thần không dám nói gì nữa. Câu chuyện này thật sự kỳ lạ, bất cứ nội thần dùng chữ gì để trắc, kết quả vẫn là 1: hầu như sự diệt vong của nhà Minh đã không thể tránh khỏi được. Đương nhiên, trắc tự vẫn là 1 hành vi mê tín ngôn ngữ. Bởi vì thầy bói thường là những người lịch duyệt, còn có người thông kim bác cổ, am hiểu tâm lý của khách hàng (loại trừ mấy ông “bói ra ma” nhé ^^). Họ thông qua quan sát vẻ mặt, ăn mặc của khách hàng, kết hợp với quái tượng, thiên văn hoặc văn tự...để đưa ra kết luận. Cho nên kết luận của họ cũng có khả năng trùng với sự thật, nhưng chúng ta phải biết rằng đó không có nghĩa là bản thân văn tự có thần lực dự báo tương lai.

Không những từ ngữ là như vậy, người thời xưa còn tin rằng câu nói (bao gồm cả thơ, từ...) cũng có thể dự báo phúc họa trong tương lai, nếu bạn nào đọc qua Hồng Lâu Mộng, chắc sẽ nhớ chương 22, nhân dịp tết Nguyên tiêu, quý phi Nguyên Xuân được phép về thăm gia đình. Bốn chị em Nguyên Xuân, Nghinh Xuân, Thám Xuân, Tích Xuân viết ra 4 bài câu đố cho mọi người đoán (ở đây xin phép không chép lại). Đáp án của 4 câu đố hầu như đã dự báo cho độc giả biết số phận của 4 chị em: của Nguyên Xuân là pháo, đốt 1 phát sẽ nổ, cuối cùng Nguyên Xuân mất rất sớm; của Nghinh Xuân là bàn tính, 1 dụng cụ dùng để đánh; sau khi Nghinh Xuân lấy chồng, cô bị hành hạ, suốt ngày bị đánh trách; của Thám Xuân là chiếc diều, cô lấy chồng rồi phải xa nhà, giống như chiếc diều bị đứt dây; của Xuân Tích là hải đăng, cây đèn trên bàn thờ trong chùa, sau khi gia đình cô gặp nhiều biến cố, cô bỏ nhà xuất gia, suốt đời sống cô đơn cùng với hải đăng. Chỉ thông qua đoạn này chúng ta có thể thấy rằng lực lượng thần bí của ngôn ngữ thể hiện rất rõ. Tuy nhiên đây chỉ là câu chuyện trong tiểu thuyết, nhưng tác giả viết như thế, hiển nhiên là nhờ có sự nhận thức phổ biến của người dân đối với linh lực ngôn ngữ, còn các độc giả cũng nhờ nó để hiểu biết thêm về ý nghĩa, hiểu rõ hơn cái hay của đoạn này trong tác phẩm.

cangu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
15 kẻ Bồng bột đã cảm ơn cangu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
bukute (29-08-2012), byby_shame92 (20-09-2010), CAM VAN (25-02-2011), cuunon0811 (20-06-2009), duc_binh_forever (29-06-2009), duongmai (20-10-2009), hoangngoc3591 (22-04-2013), huangzhong1986 (07-09-2012), Jenny Trần (07-07-2009), jeny_tran123 (04-06-2011), olala_dethuong (19-06-2009), Pham tien Dat (26-08-2009), phạm thanh thuỷ (11-09-2009), shara_the_kid (01-03-2012), zhenying (01-06-2010)
Old 19-06-2009, 08:54 PM
  post #2
xiao_gou_88
Gold Member
 
xiao_gou_88's Avatar
 
ID: 15683
Tham gia: 21-02-2009
Đến từ: Hà nội
Giới tính: Male
Sở thích: ăn,ngủ và học tiếng Hán
Nghề nghiệp: student
Bài gởi: 237
Cảm ơn: 89
Được cảm ơn: 127 lần trong 43 bài viết
Default

Viết tiếp đi bạn!
xiao_gou_88 is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
Old 20-06-2009, 10:44 AM
  post #3
cangu
Gold Member
 
cangu's Avatar
 
ID: 19286
Tham gia: 14-04-2009
Giới tính: Female
Bài gởi: 669
Cảm ơn: 349
Được cảm ơn: 1,164 lần trong 383 bài viết
Icon29

Trích:
Nguyên văn bởi xiao_gou_88 View Post
Viết tiếp đi bạn!
Hihi, cậu yên tâm lúc nào rảnh t sẽ tranh thủ post lên liền à. Bài này đọc cũng lâu lâu rồi, hôm trước mới tìm lại được ^_^

Hai, ngôn ngữ có thể tránh được họa phúc:
Cho rằng bản thân ngôn ngữ có thể tránh được họa phúc cũng là 1 biểu hiện sùng bái ngôn ngữ của người TQ. Điều này thể hiện nổi bật trong 1 số phong tục tập quán.
1. Lời cát tường:
Trong rất nhiều trường hợp, người TQ thích nói những câu cát tường may mắn, làm như thế chẳng qua là mong muốn được gặp may. Đến Tết, nhiều gia đình sẽ dán ngược 1 chữ 福 “Phúc” trên cửa, nghĩa là “phúc đảo”= “phúc đến” (trong tiếng Trung, âm đọc của chữ “đến”-到 và chữ “đảo”-倒 gần giống nhau); bữa tối giao thừa sẽ có 1 đĩa cá, có nghĩa là “niên niên có dư” (âm đọc của chữ “ngư”-鱼 [cá] và chữ “dư”-余 [dư, thừa] giống nhau), tức thực phẩm các thứ năm nào cũng đầy đủ; có vùng còn thích thêm 1 đĩa rau cần, có nghĩa là năm tới ai cũng cần cù làm việc...
Có thể nói rằng bất cứ trình độ học vấn như thế nào, người dân đều tin rằng nói những câu may mắn sẽ đem lại may mắn cho mình và cho người nghe, trong tiềm thức đều mong rằng những câu này có thể trở thành hiện thực, có thể đem đến cho mình lợi ích thực tế.

2. Xuân liên (câu đối Tết):
Câu đối, TQ gọi là đối liên (对联). Loại câu đối dán vào dịp Tết được gọi là “xuân liên”; loại dùng để chúc thọ cho người già gọi là “thọ liên”; chúc mừng lễ cưới là “hỷ liên” hoặc “hôn liên”... Phong tục dán câu đối vào dịp Tết có từ thời ngũ đại thập quốc, sau đó đối liên dần dần xuất hiện trong những trường hợp khác. Phong tục này cũng liên quan đến sự sùng bái ngôn ngữ. Căn cứ vào cuốn sách Kinh Sở Tuế Thời Ký, thời xưa vào dịp Tết, dân chúng thường treo 2 bảng bằng gỗ đào 2 bên cửa, trên đó vẽ Thần Đồ và Úc Lôi (trong truyền thuyết, 2 ông này có phép lực nên ma quỷ rất sợ), dùng để trấn áp tà ma, 2 bảng gỗ đào được gọi là “đào phù” (ở TQ có truyền thuyết rằng: Niên là 1 con quái vật, vào dịp Tết thì sẽ ra để làm hại người dân. Nên vào dịp này người dân phải nghĩ ra cách để trấn áp). Như vậy, viết chữ trên đào phù, tự nhiên cũng nhằm mục đích là tránh tà ma, cầu phúc khí. Sau đó, câu văn trên đào phù dần dần phát triển thành câu đối có vần, tức là xuân liên. Cho nên khởi nguyên của xuân liên thật ra liên quan đến sự sùng bái ngôn ngữ.

cangu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
6 kẻ Bồng bột đã cảm ơn cangu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
airy_fairy_pinklotus (24-06-2009), bukute (29-08-2012), duc_binh_forever (29-06-2009), Pham tien Dat (26-08-2009), phạm thanh thuỷ (11-09-2009), yushui (20-06-2009)
Old 22-06-2009, 10:45 AM
  post #4
cangu
Gold Member
 
cangu's Avatar
 
ID: 19286
Tham gia: 14-04-2009
Giới tính: Female
Bài gởi: 669
Cảm ơn: 349
Được cảm ơn: 1,164 lần trong 383 bài viết
Icon29

Ba, ngôn ngữ có thể giao lưu với thần linh:
Đối với những người sùng bái ngôn ngữ, ngôn ngữ có thể “thượng đạt thiên thính”, tức là thần tiên cũng có thể nghe thấy được. Nói 1 cách khác, ngôn ngữ là công cụ giao tiếp giữa con người và thần linh. Theo quan niệm của người dân, ngôn ngữ phát huy công dụng này chủ yếu thông qua mấy cách sau đây:
1. Kỳ đảo (cầu nguyện):
Cổ nhân định nghĩa “kỳ đảo”-祈祷 là: Kỳ, vị vi hữu tai biến hựu hô cáo vu thần dĩ cầu phúc. Đây là giải thích trong Chu Lễ, có nghĩa là khi có tai họa thì hét to để bẩm cáo cho thần linh, xin được may mắn, hành động này gọi là “kỳ”. Đảo, cáo sự cầu phúc giả. Đây là giải thích trong Thuyết Văn, ý nghĩa rất dễ hiểu: “đảo” dùng để cầu phúc. Tiếng Hán hiện đại hợp 2 chữ lại thành 1 từ ý nghĩa không thay đổi. Kỳ đảo (cầu nguyện) vẫn thông qua ngôn ngữ, có thể hét to lên, có thể nói nhỏ tiếng, cũng có thể nói thầm trong lòng; còn đối tượng, tức “người nghe” là thần linh trên trời. Từ lễ tế thiên của các nhà vua, đến cầu phúc của người già nhà quê, tuy rằng hình thức, nội dung có rất nhiều chỗ khác biệt nhưng bản chất của những việc làm này chẳng qua là biểu đạt lòng thành tâm của mình đối với thần linh, cầu nguyện có thể tránh tai họa, được may mắn. Người dân tin rằng, có khi gọi danh hiệu của thần với lòng thành tâm cũng có thể được thần linh phù hộ. Ở vùng ven biển của TQ, nhất là tỉnh Phúc Kiến và Triết Giang, đều thờ cúng Thiên Phi Nương Nương, người dân tin rằng khi gặp nguy hiểm trên biển, chỉ cần gọi: “Thiên Phi Nương Nương”, bà sẽ phù hộ mọi người tránh khỏi tai họa. Điều này đã ghi vào trong cuốn sách Thông Phiên Luận của nhà hàng hải Trịnh Hòa. Đến tận bay giờ, người dân Đài Loan vẫn tôn thờ Ma Tổ, thật ra Ma Tổ chính là cách gọi Thiên Phi Nương Nương của người Đài Loan.

2. Tụng kinh:
Tuy rằng Phật giáo không bắt nguồn từ TQ, nhưng sự ảnh hưởng của Phật giáo đối với văn hóa TQ rất nổi bật. Giáo lý của Phật giáo cho rằng tụng kinh có thể tiêu diệt nghiệp chướng, xin được phúc duyên, thậm chí có thể thành Phật. Cũng có Phật Kinh cho rằng, nếu muốn “vãng sinh tây phương cực lạc”, chỉ cần ngày nào cũng tụng danh “A Di Đà Phật” thì có thể đả động Phật tổ, khi mình chết thì Phật tổ sẽ đến, đón mình đi thế giới cực lạc. Có thể thấy rằng, tụng Phật danh có hiệu lực tương đương với tụng kinh, do vậy chúng ta có thể cảm nhận được “thần lực vô biên” của Phật danh.

3. Lời thề:
Trong xã hội ngày nay, thề nguyền đối với 1 số người đã hoàn toàn không có ý nghĩa, họ có thể thề nguyền tùy tiện rồi thất hứa. Chính ví có người như thế cho nên người tin tưởng lời thề đã ngày càng ít đi rồi. Nhưng đối với người xưa, lời thề vô cùng quan trọng, tuyệt đối khong thể thề nguyền tùy tiện, khi đã thề thì không bao giờ thất hứa.
Người TQ có câu nói: “Trường tồn bảo trú niệm”. “Bão trú” 抱住 có nghĩa là ôm cột, xuất xứ từ Trang Tử. Vĩ Sinh hẹn 1 cô gặp ở dưới cầu nhưng cô ấy thất hứa. Đến lúc nước lũ đến, Vĩ Sinh vẫn giữ lời, ôm chặt cột để chờ, cuối cùng bị chết trôi. Sau đó, người dân dùng “bão trú” để khái quát hành vi giữ lời hứa. “Trường tồn bảo trú niệm” tức là không bao giờ thất hứa với người khác.
Thời xưa, người dân thề nguyền sẽ xin trời đất làm minh chứng; sau đó dần dần còn nói thẳng ra nếu thất hứa thì mình sẽ bị trừng phạt như thế nào. Họ đều tin rằng, nếu lời thề đã nói ra thì có hiệu lực, nếu thất hứa trời đất sẽ trừng phạt. Nhiều khi người thề sẽ nói ra những trừng phạt rất thảm khốc, càng thể hiện lòng thành tâm, lời thề càng thêm chân thực, đây cũng là phản ánh tín niệm của người dân đối với linh lực ngôn ngữ.
Hiện nay, ở TQ, thề nguyền vẫn chiếm 1 vị trí nào đó trong cuộc sống của người dân. Thuở nhó được làm đội viên của đội Thiếu Niên Tiền Phong, phải thề nguyền, sau đó được làm Đoàn viên cũng phải thề nguyền; nếu ở thành phố lớn, nhiều khi chính quyền thành phố sẽ tổ chức thanh niên trọn 18 tuổi thề nguyền, gọi là “Nghi thức tuyên thệ thành nhân”; đến lúc cưới cũng sẽ thề nguyền. Qua đó chúng ta có thể cảm nhận được vị trí của lời thề trong xã hội hiện đại.

cangu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
3 kẻ Bồng bột đã cảm ơn cangu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
duc_binh_forever (29-06-2009), Pham tien Dat (26-08-2009), phạm thanh thuỷ (11-09-2009)
Old 23-06-2009, 11:49 AM
  post #5
cangu
Gold Member
 
cangu's Avatar
 
ID: 19286
Tham gia: 14-04-2009
Giới tính: Female
Bài gởi: 669
Cảm ơn: 349
Được cảm ơn: 1,164 lần trong 383 bài viết
Icon29

Kết luận:
Sự sùng bái ngôn ngữ của con người là 1 hiện tượng tâm lý, nhưng sau khi con người đi vào xã hội văn minh, các hình thức biểu hiện của sùng bái ngôn ngữ, hiển nhiên đều mang thêm dấu ấn văn hóa độc đáo của các dân tộc. Điều này được thể hiện rất nổi bật trong lịch sử phát triển của dân tộc Hán. Vì có quan niệm cổ xưa về ngôn ngữ có thể dự báo vận mệnh, cho nên đến tận bây giờ vẫn có người thích trắc tự để biết tiền đồ của mình; xuân liên, thọ liên...được phổ biến khắp TQ, có liên quan gắn bó với tác dụng biểu ý và kiểu hình vuông của chữ Hán. Còn những lời cát tường do đồng âm hoặc gần âm mà nghĩ ra, thì chính vì trong tiếng Hán có rất nhiều hiện tượng đồng âm gần âm. Cho nên có thể kết luận rằng: tâm lý sùng bái ngôn ngữ là 1 hiện tượng văn hóa. Chúng ta có thể thông qua tìm hiểu nó để khám phá những chỗ kỳ diệu của 1 nền văn hóa, để hiểu biết thêm về 1 dân tộc hoặc 1 quốc gia.
(Chân thành cám ơn tác giả Phù Bích Oanh)

Tip tip bàn thêm:
-Trong bài viết này, có đôi chỗ cách diễn đạt chưa thật phù hợp với tâm lý sử dụng ngôn ngữ của người VN mình, tớ mạo muội sửa lại 1 chút ha.
-Đọc xong tự nhiên thấy trình coi phim TQ tăng thêm mấy bậc, trước đây t cứ thắc mắc tại sao đi chùa cầu bình an, cầu phúc cho 1 ai đó ngta nói rõ thành tiếng (ban đầu còn tưởng làm vậy là cố tình lấy lòng người khác nữa cơ đấy ^,^). Còn cái kiểu 20999=爱你久久久 thì thôi rồi t đầu hàng
Riêng chuyện giữ lời hứa phim cổ trang là nhất, 1 anh đại hiệp trót nhận lời (với phụ thân đang lúc lâm chung chẳng hạn) sẽ "lo lắng" cho 1 cô nương xinh đẹp nào đó thì nhất định đến chết anh ấy cũng giữ lời không-chịu-buông-ra ^^ (Coi Thiên Long Bát Bộ mà tội cho Kiều Phong, vì nhỡ hứa với A Châu nên không thể bỏ cô nàng A Tử, thấy ngta quậy tưng bừng mà cũng hết cách...)

cangu is offline   Trả Lời Với Trích Dẫn
7 kẻ Bồng bột đã cảm ơn cangu vì bài viết Ngớ ngẩn này ^_^!
aqing3010 (09-11-2011), bukute (29-08-2012), chencao (21-05-2012), duc_binh_forever (29-06-2009), Pham tien Dat (26-08-2009), phạm thanh thuỷ (11-09-2009), sama_k (19-04-2012)
Trả lời

DU HOC TRUNG QUOC Bookmarks DU HOC TRUNG QUOC

Ðiều Chỉnh

Quuyền Hạn Của Bạn
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến

Chủ đề tương tự
Ðề tài Người Gởi Chuyên mục Trả lời Bài mới gởi
Để học tốt tiếng Trung và Những điều cần lưu ý khi học tiếng Trung heo con Kinh nghiệm học tiếng Trung 323 18-12-2014 10:17 AM
Một số lưu ý trong dịch thuật Bambi Kinh nghiệm Dịch thuật 17 09-06-2012 08:59 PM
Thiên hạ" phim trên VTV3 lúc 18h (khá hay) bibo Điện Ảnh & Truyền Hình Tiếng Hoa 94 07-01-2012 08:40 PM
Phần mềm từ điển đa ngôn ngữ với hơn 60 thứ tiếng mongcaivl 2. Phầm mềm học tiếng Trung- Software 3 13-07-2011 07:28 PM
Tiếng Trung Quốc (汉语/漢語, 华语/華語, hay 中文 vnytc1409 Đất nước Trung Hoa 0 08-07-2008 10:17 PM


Múi giờ GMT. Hiện tại là 04:18 AM.